جایزه دکتر اکبرزاده برای رساله و پایاننامه برتر
هوش مصنوعی در خدمت تعالی جامعه انسانی
جایزه «دکتر اکبرزاده برای رساله و پایاننامه برتر در زمینه هوش مصنوعی در خدمت تعالی جامعه انسانی» با هدف حمایت از پژوهشهای اثرگذار، مسئولانه و انسانمحور در حوزه هوش مصنوعی، توسط بنیاد حامیان دانشگاه فردوسی و با حمایت مالی جناب آقای دکتر محمدرضا اکبرزاده توتونچی، عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، و با همکاری انجمن سیستمهای هوشمند ایران بنیانگذاری شده است.
این جایزه از سال ۱۴۰۳ با این باور شکل گرفت که هوش مصنوعی، فراتر از یک فناوری نوظهور، میتواند ابزاری مؤثر برای حل مسائل اساسی جامعه، ارتقای کیفیت زندگی انسانها و کمک به توسعه پایدار و عادلانه باشد. از همین رو، این جایزه به رسالهها و پایاننامههایی تعلق میگیرد که در کنار برخورداری از نوآوری علمی، دارای اثرگذاری اجتماعی و کاربرد واقعی در خدمت به جامعه انسانی باشند.
اهداف جایزه
این جایزه با اهداف زیر برگزار میشود:
- ترویج پژوهشهای کاربردی و مسئلهمحور در حوزه هوش مصنوعی،
- تشویق دانشجویان و پژوهشگران به توسعه فناوریهای انسانمحور،
- حمایت از تحقیقات علمی در راستای تعالی جامعه انسانی،
- تقویت توجه به مسئولیتهای اخلاقی و اجتماعی در توسعه هوش مصنوعی،
- و معرفی و تقدیر از پژوهشهای برجسته دانشگاهی در این حوزه.
معیارهای ارزیابی
آثار ارسالی توسط کمیتهای متشکل از متخصصان و صاحبنظران حوزه هوش مصنوعی از دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور ارزیابی میشوند. در این فرآیند، علاوه بر کیفیت علمی و نوآوری پژوهش، معیارهایی همچون:
- میزان اثرگذاری اجتماعی،
- پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه،
- خدمت به اقشار آسیبپذیر و کمتر برخوردار،
- کمک به توسعه کشورهای در حال توسعه،
- توجه به مسائل جهان اسلام،
- قابلیت توسعه و کاربرد عملی،
- و اهمیت آیندهمحور پژوهش
مورد توجه قرار میگیرد.
ساختار و نحوه برگزاری
این جایزه هر ساله با همکاری انجمن سیستمهای هوشمند ایران برگزار میشود و برگزیدگان بر اساس نظر کمیته داوران، متشکل از پنج متخصص از دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور، انتخاب میشوند. فرآیند انتخاب بر پایه آییننامه و شیوهنامه علمی جایزه انجام میگیرد.
دوره نخست 1403
در نخستین دوره این جایزه در سال ۱۴۰۳:
- آقای مهدی محسنی، دانشآموخته دانشگاه صنعتی شریف، به عنوان برگزیده پایاننامه کارشناسی ارشد،
- و خانم مریم سادات موسویزادگان، دانشآموخته دانشگاه تهران، به عنوان برگزیده رساله دکتری
معرفی شدند. جوایز این دوره همزمان با برگزاری کنفرانس ملی سیستمهای هوشمند ایران در تهران به برگزیدگان اهدا شد.

دوره دوم 1404
دومین مراسم سالانه جایزه در تاریخ ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ همزمان با افتتاحیه کنفرانس سیستمهای هوشمند ۲۰۲۵ و دهمین کنگره بینالمللی سیستمهای فازی و هوشمند ایران در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.
در این دوره، 25 رساله و 45 پایان نامه از سراسر کشور مورد ارزیابی قرار گرفت، که از آن میان، پنج اثر انتخاب شد. برگزیدگان در مجموع 23 مقاله مجله ای(عموما Q1)، 4 ثبت اختراع ملی، یک ثبت اختراع در آمریکا و همکاری های بین المللی در کارنامه ی خود داشتند.
به طور خاص، جایزه بهترین رساله هوش مصنوعی برای خدمت به بشریت به: آقای دکتر حامد رفیعی (دانشگاه فردوسی مشهد) برای رساله خود با عنوان “سریهای زمانی برپایهی قابدادهها با تمرکز بر سیگنالهای زیستی.”
جایزه بهترین پایاننامه هوش مصنوعی برای خدمت به بشریت بهطور مشترک به: آقای محمدحسین نیکزاد (دانشگاه اصفهان) برای پایاننامه خود با عنوان “بهینهسازی و پیشبینی خواص کششی مواد چاپ سهبعدیشده به روش یادگیری ماشین،”
و خانم مهدیه معاذاللهی (دانشگاه شهید باهنر کرمان) برای پایاننامه خود با عنوان “ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺣﻤﻼﺕ ﻓﻌﺎﻝ ﺑﺎﺕ ﻧﺖ ⅮⅮOS ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺍلگوﺭﻳﺘﻢ ﻫﺎﻱ ﻳﺎﺩگیرﻱ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻭ ﻓﺮﺍﺍﺑﺘﻜﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﻣﺤﻴﻂ ﺍﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺍﺷﻴﺎ.”
همچنین دو تقدیرنامه افتخاری نیز به: خانم دکتر سمیرا اظهری (دانشگاه شهید بهشتی) برای رساله خود با عنوان “ارزیابی احتمالاتی عملکرد لرزهای دیوارهای برشی بتن مسلح با استفاده از الگوی ترک و یادگیری ماشین نظارتشده و غیرنظارتنشده،”
و آقای محمدرضا محمدنژاد (دانشگاه تهران) برای پایاننامه خود با عنوان “پیش بینی مدول الاستیسیته و ضخامت فاز میانی در کامپوزیتهای تقویت شده با الیاف بلند به کمک هوش مصنوعی” اهدا شد.

دور سوم 1405
فراخوان پاییز 1405…
