در سال ۱۴۰۴ که به شعار سرمایهگذاری برای تولید مزین شده است، در جریان اجرای طرح پیشران دانشبنیان «مشهد؛ شهر حساس به آب»، دومین رویداد ملی مسئله محور با عنوان «نوآوریهای اجتماعیِ آب شهری» که از آن به «آبیـنو ۲» یاد میشود، با هدف بهرهگیریِ حداکثری از ظرفیتها و توانمندیهای مردمی و جذب محصولات و ایده¬های برتر خلاقانه و حمایت از مجموعههای صنایع خلاق و دانشبنیان در محور علوم اجتماعی و فرهنگی، با همکاری پژوهشکده آب و محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان مشاور طرح و مرکز نوآوری و فناوری مریم بنیاد حامیان دانشگاه فردوسی به عنوان مجری رویداد، در روز چهارشنبه ۷ خرداد ماه در محل دانشگاه فردوسی مشهد و پنجشنبه ۸ خرداد ماه سال ۱۴۰۴ در هتل پردیسان مشهد برگزار شد.
در این رویداد که بر اساس استانداردهای تعیینشده معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری و در فرآیندی ۵ ماهه و با ۴۲۰۷ نفر ساعت کار تیمی در زمینههای شناسایی مسائل اجتماعی آب شهری، تولید محتوا، آموزش و توانمندسازی، تبلیغات، تشریفات، تجهیزات و … اجرا شد، طی فراخوانی ملی به کلیه دانشگاهها، مراکز رشد واحدهای فناور، پارکهای علم و فناوری، دستگاههای اجرایی، سازمانهای مردمی، هتلها و مراکز اقامتی، شرکتهای فرهنگی و هنری و صنایع دستی، مجموعههای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و دیگر بخشهای مرتبط با موضوع رویداد، ایدهها و محصولات نوآورانه و فناورانه در حوزه علوم اجتماعی و فرهنگی دریافت شده؛ که از مجموع ۶۰ طرح دریافتی از سراسر کشور، ۱۲ ایده/ محصول، به مرحله نهایی جهت ارائه در روز رویداد، راه یافتند.
محورهای رویداد:
با توجه به رویکرد اصلی رویداد آبینو در بهرهگیری از نوآوریهای اجتماعی به منظور کاهش مصرف آب شهری، جلسات کارشناسی متعددی با حضور نمایندگان شرکت آب و فاضلاب مشهد و پژوهشکده آب و محیطزیست دانشگاه فردوسی مشهد برگزار گردید. خروجی این جلسات منجر به شکلگیری شورای سیاستگذاری رویداد شد که مسئولیت تعیین محورهای اصلی دوره دوم را برعهده گرفت. پس از بررسی دقیق مسائل مرتبط با مصرف آب شهری، تحلیل روندهای نوآورانه در حوزه فناوریهای نرم و شناسایی ظرفیتهای موجود در بسترهای فرهنگی، اجتماعی و فناورانه، محورهای رویداد آبینو ۲ در قالب هفت دستهبندی تخصصی به شرح زیر نهایی گردید:
۱- مدلهای مشارکت اجتماعی در کاهش مصرف آب در هتلها و مراکز اقامتی:
تمرکز بر راهکارهایی برای جلب مشارکت نهادهای خدماتی و اقامتی به عنوان مصرفکنندگان عمده آب در حوزه شهری.
۲- استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به منظور تغییر رفتار مصرفکنندگان:
بهرهگیری از الگوریتمها و دادهکاوی برای تحلیل الگوهای مصرف و ارائه راهکارهای شخصیسازیشده جهت اصلاح رفتارهای پرمصرف.
۳- کاربرد هوش مصنوعی و NFT در تولید انیمیشنهای آموزشی–فرهنگی:
استفاده خلاقانه از فناوریهای نوین برای تولید محتوای چندرسانهای تعاملی و فرهنگسازی در حوزه مصرف بهینه آب.
۴- پلتفرمهای رسانهای، روایتپردازی فرهنگی و تولید محتوا:
تمرکز بر طراحی و راهاندازی بسترهای رسانهای با هدف روایتسازی، ایجاد گفتمان عمومی و تقویت آگاهی اجتماعی پیرامون بحران آب.
۵- بازتعریف صنایع دستی، گردشگری، طراحی مد و پوشش:
ایجاد پیوند بین هویت بومی، هنرهای سنتی و رویکردهای نوین فرهنگی با هدف ارتقاء سبک زندگی پایدار و مصرف مسئولانه.
۶- توسعه بازیهای موبایلی، واقعیت افزوده و واقعیت مجازی:
بهکارگیری فناوریهای تعاملی و سرگرمکننده برای آموزش، فرهنگسازی و ایجاد تجربههای عمیق در زمینه صرفهجویی در مصرف آب.
۷- کمپینهای فرهنگی و بازیهای محیطی:
طراحی فعالیتهای مشارکتی و میدانی برای افزایش آگاهی عمومی، جلب توجه گروههای مختلف اجتماعی و نهادینهسازی رفتارهای درست مصرفی.
شناسایی مسائل و تدوین شناسنامه مسائل:
تیم کاشف به عنوان یکی از بخشهای کلیدی در ساختار اجرایی رویداد آبینو ۲، مأموریت خود را بر شناسایی مسائل واقعی و اولویتدار در حوزه آب شهری با رویکرد نوآوری اجتماعی متمرکز ساخت. این تیم با بهرهگیری از روشهای تحقیق میدانی، مصاحبه با ذینفعان، برگزاری جلسات هماندیشی با خبرگان صنعت آب و تحلیل دادههای محیطی، مجموعهای از چالشهای قابل حل با ابزارهای نوآورانه را استخراج و مستندسازی نمود. خروجی این فرآیند، تدوین مجموعهای از شناسنامههای نیاز برای هر یک از مسائل شناساییشده بود که در آن اطلاعات کلیدی شامل شرح دقیق مسئله، زمینههای بروز، گروههای هدف، پتانسیلهای نوآوری، محدودیتهای اجرایی، و شاخصهای موفقیت به صورت ساختاریافته ارائه گردید. این شناسنامهها به عنوان منابع راهبردی در اختیار شرکتکنندگان رویداد قرار گرفت و نقش مهمی در هدایت هدفمند تیمها به سمت طراحی راهحلهایی منطبق با نیازهای واقعی و بومی شهر مشهد ایفا کرد. به واسطه این فرآیند، سطح همراستایی میان طرحهای ارائهشده و اولویتهای واقعی حوزه مدیریت مصرف آب شهری به شکل محسوسی افزایش یافت.
برگزاری کارگاههای آبینو ۲:
تعداد ۳۰ گروه ایدهپرداز که در غربال اولیه به مرحله بعد راه پیدا کردند، در چهار کارگاه آموزشی با هدف توانمندسازی و تکامل ایدهها حضور پیدا کردند. این کارگاهها در روز ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ به دو شکل حضوری در محل دانشگاه فردوسی مشهد و مجازی در بستر ادوبی کانکت برگزار گردید که عنوان کارگاهها به شرح ذیل میباشد:
- کارگاه «اعتبارسنجی ایده»/ مدرس: محمد نوریزاده (مدرس حوزه کارآفرینی و نوآوری)
- کارگاه «داستانسرایی برای جذب سرمایه و مشتری»/ مدرس: احسان اسلامی (محقق و مربی بیان و ارتباطات، جامعهساز استارتاپی)
- کارگاه «طراحی مدل کسب و کار صنایع خلاق»/ مدرس: بهروز کریمی (کوچ و مشاور کسب و کار)
- کارگاه «تجاری سازی و ورود به بازار محصولات نوآورانه آب»/ مدرس: مرتضی عبداللهنژاد (موسس مرکز نوآوری و کارآفرینی تک)
برگزاری جلسات منتورشیپ تخصصی برای تیمهای راهیافته به مرحله دوم ارزیابی رویداد آبینو ۲:
بهمنظور تقویت کیفیت طرحها و ارتقاء سطح آمادگی تیمها برای حضور در مرحله دوم غربالگری (دمودی)، مجموعهای از جلسات منتورشیپ تخصصی برگزار گردید. این جلسات با هدف بهبلوغ رساندن ایدهها، اصلاح نقاط ضعف و هدایت تیمها به سمت ارائهای دقیقتر و منسجمتر طراحی شده بود. جلسات منتورشیپ بهصورت مجازی و از طریق بستر Google Meet برگزار شد و طی آن منتورهای متخصص، با هر یک از تیمها بهصورت انفرادی به بررسی و مشاوره در خصوص ابعاد فنی، اجرایی، کسبوکاری و نوآوری اجتماعی طرحها پرداختند. در مجموع طی بازهای پنجروزه (۲۷ تا ۳۱ اردیبهشت)، نزدیک به ۸۰ جلسهی منتورشیپ با حضور ۱۲ منتور تخصصی برای ۳۰ تیم راهیافته به این مرحله برگزار گردید. منتورهای حاضر از میان خبرگان حوزه آب، نوآوری اجتماعی، طراحی محصول، کسبوکار و فناوریهای نرم انتخاب شده بودند و تعاملات شکلگرفته در این جلسات نقش مهمی در بهبود چشمگیر کیفیت خروجیهای تیمها ایفا نمود.
غربال تیمها:
از مجموع ۴۹ طرح دریافتی، تعداد ۳۰ طرح واجد شرایط در غربال اول برای ورود به مرحله دوم غربالگری مرحله داوری حضوری یا (Demo Day) تأیید شدند و در غربال دوم به ۱۰تیم رسیدند.
ارائه نهایی (پیچ دک):
در تاریخ ۷ خردادماه ۱۴۰۴ مرحله نهایی رویداد «آبینو ۲» با حضور تیمهای راهیافته به این مرحله، در آمفیتئاتر ساختمان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار گردید. این رویداد با حضور جمعی از مدیران ارشد شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، مسئولان شرکت آبفای مشهد، مدیران و اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی، دبیرکل منطقهای یونسکو، و فعالان اکوسیستم نوآوری و استارتاپی کشور همراه بود. در این رویداد، تیمهای نهایی منتخب در دو دسته دارای (MVP) و دارای ایده نوآورانه، به ارائه طرحها و محصولات خود پرداختند. فرآیند داوری مطابق با شاخصهای مرحلهی دمو دی و با تمرکز بر امکانسنجی اجرا، نوآوری اجتماعی، مدل درآمدی، و میزان اثربخشی در کاهش مصرف آب شهری صورت پذیرفت. پس از ارزیابی نهایی، شش تیم بهعنوان برگزیدگان رویداد آبینو ۲ معرفی شدند:
برگزاری جلسات تخصصی سرمایهگذاری و تعامل نهادی (b2b,b2g) در ادامه و در تاریخ ۸ خردادماه ۱۴۰۴، برای تیمهای منتخب رویداد، جلسات تخصصی جذب سرمایه و تعاملات نهادی (B2B ,B2G) با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی، سرمایهگذاران و بخش خصوصی، در هتل پردیسان مشهد برگزار شد. جلسات b2b,b2g با هدف ایجاد زمینه برای اجراییسازی ایدهها و محصولات نوآورانه و پیوند مؤثر میان تیمها و ذینفعان حوزه آب طراحی شده بود و خروجی آن تعیین مسیر استقرار و توسعهی تیمهای برگزیده در مرکز نوآوری آبفای مشهد بود. مقرر گردید این تیمها با بهرهگیری از امکانات مرکز نوآوری، فرآیند توسعه و پیادهسازی طرحهای خود را آغاز نمایند. در این جلسات حدود ۵ سرمایهگذار دیگر نیز حضور داشتند.
پوشش خبری: خبری روز رویداد
انعکاس خبر برگزاری رویداد در قالب گزارش ویژه در خبر سیمای خراسان رضوی، و ۶ خبرگزاری شامل: خبرگزاری صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران، پایگاه خبری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، شرکت آب و فاضلاب مشهد، خبرگزاری فارس، خبرگزاری مهر، خبر حرفهای که لینک آنها در زیر گذاشته شده است.
https://news.abfamashhad.ir/fa
https://pr.abfamashhad.ir/fa/node/512
https://www.khabarherfei.ir/news/3076
https://farsnews.ir/Panjebashi/1748427199309661028
https://www.mehrnews.com/news/6482719
https://www.iribnews.ir/fa/news/4532356
